MAKOSA 5 YANAYOFANYA BIASHARA IONGEZE MAUZO LAKINI IPOTEZE PESA

-

 

Kuna tofauti kubwa kati ya biashara inayouza sana na biashara inayotengeneza pesa.

Wakati mwingine unaweza kuona bidhaa zinatoka dukani kila siku, oda zinaongezeka, wateja wanaongezeka, na fedha nyingi zinaingia. Ukiangalia kwa haraka unaweza kusema:

“Biashara hii inafanya vizuri sana!”

Lakini si kila fedha inayoingia kwenye biashara ni faida.

Unaweza kuongeza mauzo kutoka TZS 30 milioni hadi TZS 50 milioni, lakini mwisho wa mwezi ukawa na pesa kidogo kuliko ulivyokuwa na TZS 30 milioni.

Kwa nini?

Kwa sababu biashara haipotezi pesa kwa kukosa mauzo tu. Wakati mwingine inapoteza pesa kwa namna inavyofanya hayo mauzo.

Haya ndiyo makosa 5 ambayo mfanyabiashara anapaswa kuyaangalia.


1. KUKIMBIZA MAUZO BILA KUANGALIA FAIDA (PROFIT)

Mfanyabiashara anaweza kuweka lengo:

“Mwezi huu lazima tufikishe TZS 100 milioni za mauzo.”

Hilo ni jambo zuri. Lakini siyo mwisho wa hadithi.

Jiulize pia:

“Hizo TZS 100 milioni zimetuachia faida kiasi gani?”

Mfano, biashara inaweza kuuza bidhaa za TZS 100M, lakini gharama ya kununua bidhaa hizo ikawa TZS 85M.

Hapo umebaki na TZS 15M kabla hata ya kuangalia gharama nyingine za biashara.

Kama una kodi, mishahara, usafiri, matangazo, kamisheni na gharama nyingine, hiyo TZS 15M inaweza kupungua zaidi.

Kwa hiyo:

Usifuatilie mauzo pekee. Fuatilia mauzo yenye faida (Profitable Sales).


2. KUTOA PUNGUZO (DISCOUNT) ILI KUFIKISHA LENGO LA MAUZO

Kutoa punguzo (Discount) inaweza kusaidia kuongeza mauzo, lakini punguzo lisipotumika vizuri linaweza kula faida yako.

Mfano:

Ulikuwa unauza bidhaa kwa TZS 100,000.

Ukaamua kutoa punguzo na kuuza kwa TZS 85,000 ili kuvutia wateja wengi.

Mauzo yakaongezeka.

Unaweza kufurahia kusema:

“Punguzo letu limefanya kazi!”

Lakini swali ni:

“Baada ya punguzo hilo, faida inayobaki iko kiasi gani?”

Kama umeongeza mauzo lakini kila mauzo yanakuachia faida ndogo sana, huenda umeongeza Revenue bila kuongeza Profit.

Si kila mauzo ni mauzo mazuri (Not every sale is a good sale).

Wakati mwingine ni bora kuuza kidogo kwa faida nzuri kuliko kuuza sana kwa faida ndogo sana.


3. KUPUUZA GHARAMA YA KUMPATA MTEJA

Mteja mpya haingii kwenye biashara bila gharama.

Unaweza kutumia fedha kwenye:

  • Matangazo

  • Punguzo

  • Kamisheni ya mauzo

  • Usafiri

  • Simu

  • Mikutano

  • Mitandao ya kijamii

  • Muda wa timu ya mauzo

Hizi zote zinaweza kuwa sehemu ya Gharama ya Kumpata Mteja (Cost of Acquisition).

Mfano:

Umempata Mteja anayekuletea TZS 5M.

Unaweza kusema:

“Mteja huyu ni mzuri.”

Lakini kama umetumia TZS 2M kumpata na kumshawishi afanye manunuzi, unahitaji kuangalia picha nzima.

Mteja anayekuletea mapato makubwa siyo lazima akuletee faida kubwa.

Ndiyo maana biashara inapaswa kujua:

“Tumetumia kiasi gani kumpata Mteja huyu, na baada ya gharama hizo ametubakishia kiasi gani?”


4. KUFIKIRI MTEJA MKUBWA NI MTEJA BORA

Hili ni kosa lingine.

Mteja anayekununulia TZS 100M kwa mwaka anaweza kuonekana kuwa Mteja bora kuliko anayekununulia TZS 40M.

Lakini si lazima iwe hivyo.

Mteja wa TZS 100M anaweza:

  • Kuomba punguzo kubwa

  • Kuhitaji huduma nyingi

  • Kuwa na gharama kubwa za kupeleka bidhaa

  • Kuwa na malalamiko mengi

  • Kuhitaji ufuatiliaji mwingi

Wakati Mteja wa TZS 40M anaweza kuwa rahisi kumhudumia na akawa na faida nzuri zaidi.

Kwa hiyo usiangalie tu:

“Mteja huyu anatuletea mapato kiasi gani?”

Angalia pia:

“Mteja huyu anatuletea faida kiasi gani?”

Hii ndiyo tunaita Faida ya Mteja (Customer Profitability).

Mteja mkubwa si lazima awe Mteja mwenye faida zaidi.


5. KUPIMA TIMU YA MAUZO KWA MAUZO PEKEE

Mfanyakazi wa mauzo anaweza kufikisha lengo lake la TZS 50M na kuonekana amefanya vizuri.

Lakini jiulize:

Alitoa punguzo kiasi gani?

Faida iliyopatikana ilikuwa nzuri?

Gharama ya kumpata Mteja ilikuwa kiasi gani?

Mteja aliyeletwa ana faida nzuri?

Kama timu ya mauzo inafundishwa tu:

“Ongeza mauzo!”

inaweza kuanza kutafuta wingi wa mauzo bila kuangalia ubora wa mauzo.

Badala yake, timu ya mauzo inapaswa kuelewa:

“Tunataka kuongeza mauzo, lakini mauzo yenye faida nzuri na wateja wenye faida.”

Hapo ndipo mauzo yanaanza kuwa ukuaji wa biashara (Business Growth), siyo kuongeza namba tu.


KWA HIYO, MFANYABIASHARA AANGALIE NINI?

Usiishie kwenye Mapato (Revenue) pekee.

Angalia pia:

Faida Ghafi (Gross Profit) – Baada ya kutoa gharama za moja kwa moja za bidhaa au huduma, tumebaki na kiasi gani?

Faida ya Mchango (Contribution Margin) – Mauzo haya yanachangia kiasi gani kwenye gharama nyingine za biashara na faida?

Gharama ya Kumpata Mteja (Cost of Acquisition) – Tumetumia kiasi gani kumpata Mteja?

Faida ya Mteja (Customer Profitability) – Baada ya gharama zote zinazohusiana na Mteja, anatuletea faida kiasi gani?

Hizi namba zinakusaidia kuona ukweli ambao Mapato (Revenue) pekee hayawezi kukuonyesha.


MWISHO WA SIKU...

Kuuza zaidi ni jambo zuri.

Lakini kuuza zaidi bila kuangalia faida kunaweza kuwa mtego.

Usijiulize tu:

“Tumeuza kiasi gani?”

Jiulize pia:

“Tumepata faida kiasi gani?”

“Faida kwenye kila mauzo iko vipi?”

“Tumetumia kiasi gani kumpata Mteja?”

“Ni wateja gani wanaotuletea faida zaidi?”

Kwa sababu:

Mapato (Revenue) yanaweza kukufanya uonekane unafanya vizuri. Lakini faida (Profit) ndiyo inakuonyesha kama biashara inafanya vizuri kweli.

Mauzo mengi siyo faida kubwa (Big sales aren't the same as big profit).

👉 Lengo si kuuza zaidi tu. Lengo ni kuuza zaidi kwa namna inayofanya biashara ibaki na faida.


IMEANDALIWA NA

Paul Mchumi

0714 260266

Maoni

Chapisha Maoni

Machapisho maarufu kutoka blogu hii

JINSI YA KUWEKEZA NA KUMILIKI HISA ZA MAKAMPUNI YA TANZANIA

-
Picha
Katika uchumi wa sasa wa Tanzania, njia pekee ya kupambana na mfumuko wa bei (inflation) ni kumiliki mali zinazozalisha thamani. Watu wengi hudhani kuwa kumiliki makampuni makubwa kama NMB, CRDB, TBL, au Vodacom ni jambo la matajiri pekee. Ukweli ni kwamba, soko la hisa limefunguliwa kwa kila Mtanzania kuanzia TZS 10,000 tu. Makala haya ni darasa la kina litakalokupa uelewa wa kitalamu kuanzia misingi ya kisheria hadi mbinu za kukuza utajiri wako. Sehemu ya 1: Kuelewa Dhana ya Hisa na Mfumo wa DSE Kabla ya kuweka pesa yako, ni lazima uelewe "injini" ya biashara unayoingia. 1.1 Hisa ni nini? (Ufafanuzi wa Ndani) Hisa ni chombo cha kifedha kinachowakilisha sehemu ya umiliki (Equity) katika kampuni. Wakati kampuni inajiorodhesha kwenye soko la hisa (IPO), inagawa thamani yake katika vipande mamilioni ili kupata mtaji wa kujiendesha bila kukopa benki. Haki za Mwanahisa: Unaponunua hata hisa moja, unakuwa na haki ya kisheria kuhudhuria Mkutano Mkuu wa Mwaka (AGM) . Hapa ndipo u...
Endelea kusoma

KITABU CHA MISINGI YA UWEKEZAJI:FAHAMU SIRI ZA KUANZA KUWEKEZA KWENYE HISA NA BOND NA JINSI YA KUEPUKA HASARA

-
Picha
  YALIYOMO - HAKI MILIKI (COPYRIGHT)........4   - MUHTASARI WA KITABU........5   - UTANGULIZI........6 SURA YA 1: HISA NI NINI? (UNDERSTANDING STOCKS)........8   - Maana ya Hisa     - Aina za Hisa     - Gawio (Dividends)     - Ongezeko la Thamani (Capital Appreciation) SURA YA 2: MAMBO YA KUZINGATIA KABLA YA KUWEKEZA........11   - Bajeti ya Uwekezaji     - Wakati Sahihi wa Kuwekeza     - Malengo na Muda wa Uwekezaji     - Aina Nyingine za Uwekezaji     - Uvumilivu wa Hasara (Risk Tolerance) SURA YA 3: BOND (HATI FUNGANI) NI NINI?........14   - Maana ya Bond     - Aina za Bonds Tanzania     - Tofauti ya Bond na Hisa     - Sababu za Kuwekeza kwenye Bond SURA YA 4: UWEKEZAJI WA PAMOJA (COLLECTIVE INVESTMENT)........17   - Maana y...
Endelea kusoma

MFAHAMU PAUL CHENGULA

-
Picha
 MFAHAMU PAUL CHENGULA Karibu katika ukurasa wangu!  Naitwa Paul Chengula, maarufu kama Paul Mchumi .  Mimi ni mwanataaluma mwenye shauku ya kuona mabadiliko ya kiuchumi kwa mtu mmoja mmoja na biashara nchini Tanzania.  Kwa zaidi ya miaka kumi,mpaka sasa nimekuwa nikifanya kazi katika taasisi za Fedha na Benki mbalimbali Tanzania, nikichanganya utaalamu wa kibenki na mbinu za kisasa za kidijitali kusaidia jamii kukuza kipato. Safari ya Kitaaluma na Uzoefu kwenye Taasisi za Fedha  Safari yangu ya kitaaluma ilianzia katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (UDSM), ambapo nilihitimu Shahada ya Uchumi (Bachelor of Economics) mwaka 2012.  Tangu wakati huo, nimejitolea kikamilifu katika sekta ya kibenki nchini Tanzania, nikiwa nimehudumu katika idara mbalimbali kwa zaidi ya miaka 10 mpaka sasa. Uzoefu wangu mkubwa upo katika masuala Mikopo na usimamizi wa Mikopo(Credit Matters).  Nimepata fursa ya kusaidia maelfu ya wateja kupata suluhisho la mitaji, kuelewa vige...
Endelea kusoma